Dünyada sadece 300 metrekarelik alanda yaşıyor: Adını Siirt’ten alan bitkinin nesli tükenmek üzere!
Siirt’in Pervari ilçesindeki Herekol Dağı eteklerinde keşfedilen gladiolus siirtensis (Siirt kılıç otu), dünya genelinde yalnızca 300 metrekarelik bir alanda varlığını sürdürüyor. IUCN kriterlerine göre nesli kritik tehlike altında bulunan bitkinin koparılmasının cezası 699 bin 245 TL.
Siirt Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Fidan ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğretim üyeleri Doç. Dr. Süleyman Mesut Pınar ve Doç. Dr. Hüseyin Eroğlu, bölgede yürüttükleri biyolojik çeşitlilik envanter projesi kapsamında bitkiyi Kovanağzı köyü kırsalında keşfetti. 3 yıllık çalışmanın ardından 2023 yılında Latince kurallara uygun biçimde adlandırılan tür, araçla ulaşımın mümkün olmadığı izole bir bölgede tespit edildi.
DÜNYANIN EN DAR YAŞAM ALANLARINDAN BİRİ
Bitkiyi çiçeklenme döneminde incelemek üzere bölgede çalışma yürüttüklerini anlatan Prof. Dr. Fidan, “Dünyada yaklaşık 300 metrekarelik bir alan dışında yayılış alanı henüz tespit edilemedi. O yüzden de çok önemli bir bitki. Bu alanın lokal ve izole bir alan olması nedeniyle biyolojik ve bitki çeşitliliği açısından son derece zengin bir yer olduğunu gösteriyor. Buradaki çalışmalarımız devam ediyor. İnanıyoruz ki ileriki süreçlerde birçok yeni bitki türü bu alandan bilim dünyasına tanıtılacak” dedi.
‘SİİRT’ ADI VERİLDİ
Yeni keşfedilen bitki türlerine karakteristik özelliğine ya da bulunduğu bölgenin adına göre isim verdiklerini vurgulayan Fidan, bu türü de belirtti.
SÜS BİTKİSİ OLARAK EKONOMİYE KAZANDIRILACAK
Prof. Dr. Fidan, bitkinin kültüre alınarak park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılma potansiyeli taşıdığını belirterek, “Ziraat Fakültesi’ndeki hocalarımızla ileriki süreçlerde bunu ekonomiye kazandırmayla ilgili çalışmalarımız başlayacak. Bitkiyi böylece inşallah ekonomiye kazandırabileceğiz” ifadelerini kullandı.
OTLANMA BASKISI VE NADİR ÇİÇEKLENME DÖNEMİ
Soğanlı ve narin yapıdaki bitkinin yaz aylarında yalnızca yaklaşık 20 gün çiçek açtığını aktaran Fidan, türün hem otlanma baskısı hem de çok dar bir yayılış alanına sahip olması nedeniyle kritik tehlike altında bulunduğunu vurguladı. Fidan, “Görenler, bu bitkiye zarar vermemeli, bu konuda dikkatli olmalı. Bitkiye zarar verilmesi halinde idari para cezası uygulanıyor” diye konuştu.
Araçların ulaşamadığı noktaların bilim insanları için çalışmanın başladığı yerler olduğunu anlatan Fidan, bu bitkiyi de araçla ulaşımın mümkün olmadığı bir bölgede keşfettiklerini sözlerine ekledi.
(AA)
